Wyjaśnienie
O co chodzi?
Projekt wprowadza cztery główne zmiany w prawie. Po pierwsze, przywraca możliwość korzystania z podatku tonażowego przez przedsiębiorców żeglugowych – jest to specjalny, korzystny system opodatkowania dochodów z działalności morskiej. Po drugie, zwalnia dochody marynarzy z podatku dochodowego (PIT) niezależnie od ich obywatelstwa oraz liczby dni przepracowanych w roku, co ma zachęcić do pracy na polskich statkach. Po trzecie, rozwiązuje problem zaopatrywania statków w leki i wyroby medyczne, które muszą znajdować się w apteczkach okrętowych. Po czwarte, wprowadza do polskiego prawa poprawkę z 2022 roku do międzynarodowej Konwencji o pracy na morzu (z 2006 roku) oraz doprecyzowuje przepisy ustawy o pracy na morzu z 2015 roku.
wyjaśnienie AI / mistral-small-2603
Dlaczego to może mieć znaczenie?
Te zmiany mają na celu zwiększenie konkurencyjności polskich przedsiębiorstw żeglugowych na rynku międzynarodowym. Podatek tonażowy jest korzystny dla armatorów, ponieważ obniża ich obciążenia podatkowe. Zwolnienie marynarzy z podatku PIT może przyciągnąć więcej pracowników do pracy na polskich statkach, co jest istotne w obliczu niedoboru kadry morskiej. Uregulowanie kwestii wyposażenia apteczek okrętowych ma zapewnić bezpieczeństwo załóg. Wprowadzenie poprawki do Konwencji o pracy na morzu ma dostosować polskie prawo do standardów międzynarodowych, co może ułatwić współpracę z innymi krajami.
Kogo to dotyczy?
Głównymi beneficjentami zmian będą przedsiębiorstwa żeglugowe zarejestrowane pod polską banderą, ich właściciele oraz pracujący na ich statkach marynarze, niezależnie od ich obywatelstwa. Zmiany dotyczą także firm dostarczających leki i wyroby medyczne dla statków, a także instytucji odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów dotyczących pracy na morzu. Pośrednio, korzyści mogą odczuć także porty morskie i lokalne społeczności związane z branżą żeglugową.
Kontrola konstytucyjna
Co warto sprawdzić z Konstytucją?
Projekt dotyka kwestii podatkowych i regulacji gospodarczych, co wiąże się z kompetencjami ustawodawczymi Sejmu i Rady Ministrów. Potencjalne ryzyka konstytucyjne mogą wynikać z braku precyzji w określeniu zakresu zwolnienia podatkowego dla marynarzy (np. czy nie narusza to zasady równości wobec prawa, Art. 32 Konstytucji) oraz z wprowadzenia regulacji dotyczących międzynarodowych konwencji (możliwe kwestie kompetencyjne między władzą ustawodawczą a wykonawczą, Art. 10 i 146 Konstytucji). Należy sprawdzić, czy projekt nie ogranicza praw obywateli w sposób nieproporcjonalny (Art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz czy nie narusza zasady sprawiedliwości podatkowej (Art. 2 Konstytucji). Brak jest w danych informacji o ewentualnych zastrzeżeniach Trybunału Konstytucyjnego.
- Możliwe naruszenie zasady równości wobec prawa (Art. 32 Konstytucji) w przypadku zwolnienia podatkowego dla marynarzy – czy kryteria są jasne i niedyskryminujące?
- Ryzyko naruszenia zasady sprawiedliwości podatkowej (Art. 2 Konstytucji) – czy zwolnienie podatkowe jest proporcjonalne i nie prowadzi do nierównego traktowania innych grup podatników?
- Pytanie o kompetencje między Sejmem a Prezydentem w zakresie wprowadzania zmian w międzynarodowych konwencjach (Art. 10 i 146 Konstytucji) – czy projekt nie wkracza w domenę władzy wykonawczej?
- Możliwe ograniczenie praw obywateli w zakresie opodatkowania (Art. 31 ust. 3 Konstytucji) – czy zwolnienie podatkowe dla marynarzy nie narusza praw innych podatników?
- Brak precyzji w określeniu zakresu zwolnienia podatkowego dla marynarzy – czy nie prowadzi to do niejasności prawnych i potencjalnych sporów?
- Kwestia zgodności z prawem międzynarodowym – czy wprowadzane zmiany są zgodne z obowiązującymi umowami międzynarodowymi, których Polska jest stroną?
To nie jest opinia prawna ani stwierdzenie niekonstytucyjności. To lista pytań kontrolnych dla obywateli, redakcji i prawników.
Stanowisko Prezydenta
Prezydent podpisał ustawę
Prezydent podpisał ustawę
07 sie 2026
Argumenty za
- • Zwolnienie podatkowe dla marynarzy może zwiększyć atrakcyjność pracy na polskich statkach, co pomoże rozwiązać problem niedoboru kadry morskiej.
- • Przywrócenie podatku tonażowego może zwiększyć konkurencyjność polskich przedsiębiorstw żeglugowych na rynku międzynarodowym, co przełoży się na wzrost ich dochodów i zatrudnienia.
- • Uregulowanie kwestii wyposażenia apteczek okrętowych zapewni bezpieczeństwo załóg i zmniejszy ryzyko kar za nieprzestrzeganie przepisów.
- • Wprowadzenie poprawki do Konwencji o pracy na morzu dostosuje polskie prawo do standardów międzynarodowych, co ułatwi współpracę z innymi krajami i zwiększy konkurencyjność polskich portów.
- • Projekt może przyczynić się do rozwoju lokalnych społeczności związanych z branżą żeglugową, co przełoży się na wzrost gospodarczy regionów portowych.
Ryzyka / przeciw
- • Zwolnienie podatkowe dla marynarzy może być postrzegane jako niesprawiedliwe wobec innych grup podatników, którzy nie korzystają z podobnych ulg.
- • Przywrócenie podatku tonażowego może prowadzić do utraty dochodów budżetowych, co wymaga sprawdzenia, czy korzyści gospodarcze przewyższają straty finansowe państwa.
- • Brak precyzji w określeniu zakresu zwolnienia podatkowego dla marynarzy może prowadzić do niejasności prawnych i sporów podatkowych.
- • Wprowadzenie zmian w międzynarodowych konwencjach bez szerokiej konsultacji społecznej może budzić wątpliwości co do transparentności procesu legislacyjnego.
- • Projekt może faworyzować duże przedsiębiorstwa żeglugowe kosztem mniejszych podmiotów, co może prowadzić do nieuczciwej konkurencji.
Status sprawy
Ostatni widoczny etap: Prezydent podpisał ustawę.