Dokument ustawy tłumaczony na język obywatelski
Sejm

projekt ustawy / proces 3013

Projekt ustawy o przekazaniu osób skazanych między Polską a Filipinami – co się zmieni?

Nazwa urzędowa: Rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych, podpisanej w Warszawie dnia 8 czerwca 2026 r.

Sejm otrzymał rządowy projekt ustawy o ratyfikacji umowy międzynarodowej z Filipinami dotyczącej przekazywania osób skazanych do odbywania kary w swoim kraju. Projekt trafił do Sejmu 18 sierpnia 2026 roku i został skierowany do komisji jeszcze tego samego dnia. Dokumenty są dostępne w formie druku 3013, wraz z uzasadnieniem i projektem ustawy. Obecnie projekt znajduje się na etapie wstępnym – nie ma jeszcze informacji o głosowaniu, weto prezydenta ani skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego.

Wyjaśnienie

O co chodzi?

Projekt ustawy wprowadza ramy prawne dla przekazywania osób skazanych między Polską a Filipinami w celu odbywania kary w kraju, którego są obywatelami. Obecnie takie przekazywanie odbywa się na podstawie umów międzynarodowych, ale ta ustawa miałaby nadać temu procesowi formalną podstawę prawną w polskim systemie. Kluczowe zmiany to: 1) Ustalenie procedury, na jakich zasadach osoba skazana może zostać przekazana do swojego kraju ojczystego. 2) Określenie, jakie warunki muszą zostać spełnione (np. zgoda skazanego, rodzaj przestępstwa, czas kary). 3) Uregulowanie współpracy między polskimi i filipińskimi organami wymiaru sprawiedliwości w tym zakresie. 4) Wprowadzenie mechanizmu, który pozwala na wykonanie kary za granicą zgodnie z prawem obu państw. Projekt nie zmienia polskiego prawa karnego, ale ułatwia współpracę międzynarodową w egzekwowaniu orzeczeń sądowych.

Dlaczego to ważne?

Ta ustawa ma znaczenie dla współpracy międzynarodowej w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście osób skazanych, które są obywatelami innych państw. Obecnie Polska może przekazywać skazanych do innych krajów na podstawie umów bilateralnych, ale brak jednolitego aktu prawnego może prowadzić do niejasności prawnych i opóźnień. Ustawa miałaby uprościć proces i zapewnić większą pewność prawną zarówno dla skazanych, jak i dla organów państwowych. Dla obywateli ma to pośrednie znaczenie: jeśli ktoś zostanie skazany za granicą i będzie chciał odbyć karę w Polsce, ta ustawa mogłaby ułatwić taki proces. Z drugiej strony, jeśli ktoś zostanie skazany w Polsce i jest obywatelem Filipin, ustawa mogłaby umożliwić mu odbycie kary w swoim kraju. W dłuższej perspektywie może to wpłynąć na liczbę osób odbywających kary za granicą i na współpracę policyjną między państwami.

Kogo to dotyczy?

Bezpośrednio tą ustawą są dotknięte: 1) Osoby skazane w Polsce, które są obywatelami Filipin – mogą zostać przekazane do odbycia kary w swoim kraju, jeśli spełnią określone warunki. 2) Osoby skazane na Filipinach, które są obywatelami Polski – mogą zostać przekazane do Polski. 3) Sędziowie i prokuratorzy, którzy będą musieli stosować nowe procedury przy rozpatrywaniu wniosków o przekazanie. 4) Organy penitencjarne, które będą musiały współpracować z odpowiednikami z Filipin przy organizacji przekazania i monitorowaniu kary. 5) Rodziny osób skazanych, które mogą być zainteresowane tym, gdzie odbywana jest kara. Pośrednio ustawa może wpłynąć na ogół obywateli, jeśli zwiększy się liczba osób odbywających kary za granicą, co może mieć wpływ na bezpieczeństwo publiczne i współpracę międzynarodową.

wyjaśnienie AI / mistral-small-2603

Argumenty za

  • • Ustawa ułatwi współpracę międzynarodową w sprawach karnych, co może przyspieszyć procedury i zmniejszyć koszty związane z odbywaniem kary za granicą
  • • Przekazanie skazanych do ich kraju ojczystego może ułatwić resocjalizację, gdyż osoba będzie odbywała karę w środowisku, do którego jest przywiązana
  • • Ustawa wprowadza formalne ramy prawne, co zwiększa pewność prawną zarówno dla skazanych, jak i dla organów państwowych
  • • Może przyczynić się do zmniejszenia liczby osób odbywających kary w polskich więzieniach, co odciąży system penitencjarny

Argumenty przeciw

  • • Przekazanie skazanych do innego państwa może budzić wątpliwości co do równego traktowania osób skazanych, gdyż kary mogą być odbywane w różnych systemach prawnych
  • • Istnieje ryzyko, że kara odbywana za granicą nie będzie zgodna z polskimi standardami, co może naruszać prawo do sprawiedliwego procesu
  • • Ustawa może prowadzić do niejasności kompetencyjnych między polskimi a filipińskimi organami, co może opóźniać procedury
  • • Brak jest w danych informacji o tym, jakie gwarancje będą obowiązywać w przypadku przekazania skazanych, co może budzić obawy o ochronę praw człowieka

Status sprawy

Ostatni widoczny etap: II czytanie na posiedzeniu Sejmu — zakończono II czytanie.

czego jeszcze nie wiadomo

Pytania bez odpowiedzi

  • Jakie konkretne warunki muszą zostać spełnione, aby osoba skazana mogła zostać przekazana do Filipin (lub odwrotnie)? Należy sprawdzić treść umowy międzynarodowej i uzasadnienie projektu.
  • Czy ustawa przewiduje mechanizmy kontroli, aby zapewnić, że kara odbywana za granicą będzie zgodna z polskimi standardami prawnymi?
  • Jakie są gwarancje, że osoba skazana nie będzie narażona na tortury lub nieludzkie traktowanie w kraju odbiorczym? Należy sprawdzić, czy umowa międzynarodowa zawiera odpowiednie klauzule.
  • Czy Prezydent planuje skierować ustawę do Trybunału Konstytucyjnego przed podpisaniem? Jeśli tak, to z jakiego powodu?
  • Jakie są procedury odwoławcze w przypadku, gdy osoba skazana nie zgodzi się na przekazanie? Należy sprawdzić, czy ustawa przewiduje takie mechanizmy.

Etapy w Sejmie

  1. 18 sie 2026

    Projekt wpłynął do Sejmu

  2. 20 sie 2026

    Skierowano do I czytania w komisjach

  3. 16 wrz 2026

    I czytanie w komisjach

  4. 16 wrz 2026

    Praca w komisjach po I czytaniu

  5. 09 paź 2026

    II czytanie na posiedzeniu Sejmu

    zakończono II czytanie